Zafer Demirkol β-Site

NET ve Windows Server 2003
"Günümüzde hiçbir teknoloji bir gecede icad edilmiyor". Bu benim en sevdiğim cümlelerden. Bu sözü bence hepimiz kılavuz edinmeliyiz. Günümüzde kullandığımız teknolojilerin arkasında bir yığın tecrübe ve çalışma yatmaktadır. Bir örnek mi: internet !

Hala bilmeyenleriniz varsa internet 60 lı yıllardan beri var. Merak ediyorsanız kısa bir tarih araştırması yapabilirisiniz. Yeterli kaynağa rahatça ulaşabilirsiniz.

Aynı şey arabalar, telefonlar, ayakkabılar ve diğer kullandığımız ürünler içinde geçerli. Tabii ki Windows Server 2003 içinde.



Windows Server 2003 şapkadan çıkan bir tavşan değil. Veya havuzdan fırlayarak ilan edilen bir buluşta. Ama eğer hala windows 3.1 kullanıcısı varsa -(lütfen bana yazsın :-)), Windows Server 2003 şapkadan çıkarılmış bir tavşan gibi gelebilir bu kullanıcıya.

Windows Server 2003 Bildiğimiz (sistem yöneticilerinin) şeylerin yenilenmiş, geliştirilmiş ve bazı yeni servislerin, teknolojilerin ilave edilmiş bir hali, e daha ne olsun ?



Paradoksal olarak, bir sunucu sistemi yöneticisinin (kullanıcısının) en istemediği şeylerden biride yeni bir işletim sistemidir. Çünkü mevcut işletim sistemi ile şöyle yada böyle işler kotarılmaktadır, yeni bir işletim sisteminin mevcut yapıya adaptasyonu pek çok uykusuz geceyi gerektirebilir.

Üstüne üstlük yeni işletim sistemi ile birlikte yeni bir takım servis ve teknolojilerde gelmektedir, işin yoksa bir de bunları öğrenmekle uğraş. Ama bu kadar muhafazakar olursak o zaman BT sektöründe ne işimiz var. Hepimizin yeniliklere açık olması gerekmez mi? Bunu söylemek kolay da...



Evet ne diyordum sistem yöneticileri biraz muhafazakardır. Bir işletim sistemi üreticisi, sistem yöneticilerinin bu ruhsal durumunu düşünmek zorundadır ve geriye uyumluluğu gözetmelidir. Peki geriye uyumluluk sadece duygusal açıdanmı gerekli. Sorunun cevabını vermek gereksiz ve devamını hepiniz biliyorsunuz.



Windows Server 2003 anlıyabilmek için yakın tarihe bakmak lazım. Merak etmeyin işletim sistemlerinin tarihine girmeyeceğim. Bahsetmek istediğim: .NET teknolojisi.

.NET teknolojisi bence DOS ve windows dan sonraki en kritik microsoft teknolojisidir.

Web ortamını bir desktop uygulaması haline getirebilen .NET, bir ürün değil bir teknolojinin adıdır.

Microsoft .NET i geliştirdikten sonra, doğal olarak mevcut ürünlerini .NET li yapmak istedi.

Bir geçiş dönemi olan bu süreçte, .NET i bir framework olarak, daha sonradan install edilebilen bir paket halinde kullanıcılarının hizmetine sundu. Windows Server 2003 den önceki işletim sistemlerine bu frameworkü kurmak gerekiyordu.



"Com+" teknolojisinden "assembly" teknolojisine terfi eden .NET çatısı altındaki uygulamalar, internet yapısına uygun olarak taşınabilir bir şekilde geliştirilebiliyor. CLR ile orta seviyeli bir dile çevrilmiş ancak çalıştığı ortamda derlenen kodlarla, ayrıca sistemlere register etme zorunluluğu ortadan kalkıyordu. İnternet uygulamaları geliştirenler bilirler, kiraladıkları hostingin sunucusuna bir komponentinizi taşımak mümkün değildi. Ancak sistem yöneticisine ulaşıp, register etmesini ummanızdan başka bir seçeneğiniz yoktu. Sadece taşına bilirlik mi? Ya dll cehennemi denilen ve sistemi şişiren ve zaman zaman yavaşlatan cehennem. Yeni bir sürümü eklemekteki zorluklar.

Daha sayayımmı ?

kısacası .NET ile birlikte teknoloji, yani hayatımız değişti.

Nerde kalmıştık ? evet, microsoft geçiş döneminde bir framework sunarak, örneğin windows2000 server ımızı .NET li yapabiliyordu. Dolayısı ile sistem yöneticilerinin telaşlanmasına gerek yok Windows Server 2003, .NET leştirilmiş bir windows 2000 serverin benzeri. Gelen yenilikler daha çok alt yapıya yönelik performansı arttırıcı ve yönetimi kolaylaştırıcı yenilikler.

Windows Server 2003 yapısında doğal olarak .NET i barındıran ilk sunucu işletim sistemi.

.NET geliştirildikten sonra ilk framework olan .NET Framework 1.0 kullanıcıların hizmetine sunuldu. Zaman içinde microsoftun sayfalarında .NET Framework 1.1 betayı görmeye başladık. Windows server 2000 kullanıcıları, bu frameworkün ikisinide aynı anda aynı makinada kullanabiliyordu. Ancak uygulamalar derlenirken bu versiyonlardan birini seçmek durumundaydık. Daha sonra anlaşıldı ki Windows Server 2003 içinde kullanılan ve onunla hemen hemen aynı zamanda beta sürüm olmaktan çıkıp gerçek bir sürüm olarak kullanılmaya başlayan framework çatısı: 1.1 dir. Diğer bir ifade ile Windows Server 2003 framework 1.1 çatısını ve yapısını doğal olarak içinde barındırıyor. Yani hariçten bir framework yüklemenize gerek yok zaten bütün yapı bunun üzerine kurulmuş. Windows Server 2003 en temel özelliği budur. Hatta kısa süre öncesine kadar "windows server 2003" ün adı "Windows.net" di.



Windows Server 2003, Windows 2000 Server in muadili. Hatırlayacağınız gibi windows 2000 professional in muadilini Windows xp olarak daha önceden piyasaya sunmuştu microsoft. Client ve desktop işletim sistemi olan windows xp nin gerçek sunucusu aslında Windows Server 2003. Çünkü hem şekilsel hemde alt yapısal olarak, bir birlerine Windows 2000 server dan daha çok yakınlar. Diğer bir ifade ile ideal bir client-server yapıyı düşünürsek sunucu: Windows Server 2003, istemci: Windows xp.



Windows Server 2003 ailesi:

Windows Server 2003 dört ayrı çeşidi ile piyasaya sürüldü.

Bunlar



Windows Server 2003, Standard Edition
Windows Server 2003, Enterprise Edition
Windows Server 2003, Datacenter Edition
Windows Server 2003, Web Edition


Kısaca bahsetmek gerekirse

Standard Edition: Günlük temelde her çeşit ve boyuttaki sunucu işlemlerini kotaran bir sürüm.

Enterprise Edition: Yüksek güvenilirlik, performans ve hizmet sunan bir alt yapı ile 32 ve 64 bitlik seçenekleri olan bir sürüm.

Datacenter Edition: Kritik uygulamaların çalıştığı, yüksek seviyede ölçeklenebilirlik ve bulundurma kapasitesi gereken durumlarda tercih edilen bir versiyon. Bununda 32 ve 64 bitlik seçenekleri mevcut.

Web Edition: Web sayfası sunumu ve hostingi yapan sunucular için düşünülmüş bir versiyon.



Microsoft tüm bu sürümlerinde şu dört temel özelliğin sağlandığını söylüyor:

Reliable: Yani güvenilirlik... Eh zaten bir sunucu işletim sisteminde aksini söylemek mümkün değil. Microsoft da bunu söylüyor. Sadece söylemekle kalmıyor güvenilirliğe yönelik yeni servisler ve olanaklarla bunu gerçekleştirdiğini gösteriyor. Burada güvenilirlikten anladığımız şeyin güvenlikten biraz farklı olması gerekir. Basitçe anlatmak gerekirse sunucunuzun yavaşlayıp yavaşlamıyacağı mazallah en kötüsü çöküp çökmiyeceğidir. Çökme kısmını zaten çok gerilerde bıraktık.

Hizmetlerin optimizasyonunu yapıp sunucuyu en efektif bir biçimde çalıştıran yeni bir takım servisler Windows Server 2003 de mevcut.

Scalable: Yani ölçeklenebilirlik. Şimdiki sunucunuz iyi...Ya gelecekte. Kolayca geliştirilebilip büyütülebilecek mi ?

Windows Server 2003 için bu sorunun yanıtı evet.

Managaeble: Yönitilebilirlik. Servislere kolayca ulaşabiliyormusunuz. Bir kullanıcıyı kolayca tanıtabiliyormusunuz. Harddiskinizin bakımını kolayca yapabiliyormusunuz. Ya izinler. Öteki ofisleriniz dünyanın 4 bir yanına dağılmışsa. Kısaca, kolayca yönetebiliyormusunuz bunları ve bunun gibi servisleri?

Interoperable: Tam Türkçesi yok ama şöyle diyebiliriz, ilişkide olduğu diğer yazılımlar. Office den tutunda mp3 çalarınıza kadar. Bütün bunlar Windows Server 2003 çalışacakmı? Bütün bu yazılımlar Windows Server 2003 a uyumlu olacakmı? Kim hayır diyebilirki?

Burada bir şeyi belirtmeden geçemiyeceğim, Windows Server 2003, XML ve XML temelli uygulamalrın doğal bir destekleyicisi. Çünkü kendi alt yapısıda XML le dayanmakta. Söz konusu XML ise bütün kapılar sonuna kadar açık. Nede olsa gelecek XML ..(Hatta şimdi bile)

Son kurduğum cümle haricinde, aslında bütün bunlar yeni vaatler değil. Nitekim windows 2000 server bu vaatleri gerçekleştirmiş çok başarılı bir sunucu bence. Ancak zaman değişiyor ihtiyaçlar ve talepler artıyor, teknolojiler değişiyor sunuculardan beklentiler fazlalaşıyor. Windows Server 2003 bu beklentileri karşılayacak bir sunucu yazılımı. Zaten microsot da aynen bunu savunuyor. Özet olarak windows 2000 server halihazırda iyi bir sunucu, eğer işinizi bu server ile devam ettirebiliyorsanız Windows Server 2003 sizin için erken. Ancak ihtiyaçlarınız fazlalaştı ve modern iş hayatı ve teknolojilerle çok fazla kesişmeye başladınız ve artık mevcut sisteminiz yetersiz veya bir şekilde yenilemek istiyorsunuz. İşte Windows Server 2003 a geçmenin tam zamanı. Yani geleceğe adım atmanın.


Sistem Gereksinimleri:

Microsoftun sayfasından aldığım aşağıdaki tabloyu incelemenizde fayda var. Çünkü hangi sürüm için hangi donanım gerekiyor bu tabloda bulabilirsiniz.

 

Burada fazla bir açıklamaya gerek yok ne istendiği açıkça belirtilmiş.

Windows Server 2003'a bir göz atalım

Şimdide biraz server da dolaşalım. Öncelikle kurulum aşamaları, windows 2000 server a çok benziyor. Kurulumda herhangi bir sorun yaşanmıyor. Plug & play cihazları kolayca tanıyıp, sürücülerini yüklüyor. Bu aşamada sizi zorlayan herhangi bir şeyle karşılaşmıyorsunuz. Kurulum tamamlandıktan sonra "Manage your server" penceresi çıkıyor.

Bu pencere sizi, sunucudaki genel görev tanımlarınızı kolayca yapabilmenizi sağlayan sihirbazlara ulaştırıyor. Mesela bunlar bir DNS, WINS server tanımları olabilir, Active Directory tesis etmek olabilir, Mail server kurmak olabilir vs. veya bu kurulmuş servislere kolayca ulaşabilmenizi sağlar.


Bunun haricinde sisteminizde düzenlenmiş servisleri görebilmeniz veya onları tekrar düzenliyebilmeniz için bir de "configure your server wizard" sihirbazı mevcuttur. Bu sihirbaza "Administrative tools" lardan erişebilirsiniz. Bu sihirbazda bir kaç adım ilerledikten sonra sunucunuzuda yüklü olan ve düzenlenen servisleri (sunucuları) görürsünüz.

Yüklü olmayan bir sunucuyu bu sihirbazla kolayca yükleyebilirsiniz.

Windows Server 2003 ile birlikte gelen ve windows 2000 server dan çok farklı olan grafiksel kullanıcı arabirimlerinden bahsetmiyeceğim. Gerçektende 3 boyutlu hoş güzel girafikler ve iconlarla bezenmiş bir sunucu arabirimi, aynen windows xp de olduğu gibi. Hatta bazılarınız bir sunucu için bütün bu renkleri ve grafikleri gereksiz bulabilirsiniz. Ama neden olmasın. Sistem yöneticilerinin biraz renk'e ihtiyacı yokmu?



Yazımın başındada belirttiğim gibi windows server 2003 pek çok konuda yenilik getirmiş. .NET teknolojileri bunlardan en başlıcası ama bununla beraber XML Web servisleri, Active Directory, Dosya paylaşımı, IIS 6 (Internet Information Services), UDDI ve diğerleri gibi teknolojilerde de pek çok yenilik ve gelişme sağlanmış.

Ancak bunların herbiri ayrı bir yazı hatta kitap konusu.

Özet olarak, Windows server 2003 bu yapısıyla çağdaş, güvenilir, performanslı ve kullanışlı bir sunucu.