Visual Studio.NET 2
Şekilsel Olarak Düzenlemeler Yapmak
Öncelikle “design” görünümünü tıklayalım. Daha sonra yukarıdaki ekran görüntülerine göre sol taraftaki (bu değişebilir) 
ikonu ile gösterilen toolbox ı seçelim. Toolbox ın Türkçesi “araç kutusudur”. Gerçektende bu pencere bize projemiz için gereken bütün araçları sağlar.
Pek çok bölümden oluşan “toolbox” ın projemiz için en çok kullanılan kısmı “web form” bölümüdür. Web form ların teorisi apayrı bir konudur. Buna şimdi girmeyeceğim. Bu konuda bilmemiz gereken buradaki araçları, sürükle bırak ile sayfamıza ekliyebileceğimizdir. Bu araçlar ancak “design” modunda aktif olurlar. Buna dikkat edin.
Şimdi bu araçlardan 3 tanesini sayfamıza sürükle bırak ile dahil edeceğiz. Bunlar “Label”, “TextBox” ve “Button” dur:
Bu nesnelerin görüntüsel özelliklerini düzenlemek için bir tanesini sağ tıklayıp “properties” i seçebilirsiniz.
Karşınıza, örneğin “button” için aşağıdaki gibi bir ekran çıkacaktır:
Buradan, seçtiğiniz elemana ait bütün özellikleri düzenliyebilirsiniz. Örneğin üzerinde yazan yazıyı, rengini, kenarlıklarını, font tipini-rengini vs…
Mesela yukarıdaki elemanlar aşağıdaki gibi şekillendirilebilir.
Kod Yazmak
Evet Sayfamız şekilsel olarak oluştu. Ancak henüz bir işlevselliği yok. Bunun için biraz kod yazmalıyız. İşlevsellik çok basit olacak, textbox’a yazılacak metin, butona tıklanınca sayfada gözükecek. Dediğim gibi bunu yapmak için birkaç satır kod yazmalıyız.
ASP.NET sayfalarına kodlar iki biçimde eklenir. Birincisi, sayfanın kendi üzerinde
<script runat=server></script>
tagları arasında, ikincisi ise başka bir sayfada.
Bu başka sayfa bir vb sayfasıdır, uzantısı aspx.vb dir ve aspx sayfamızın çalışan kısmını (kod) oluşturur. İki sayfa bir birine bağlıdır ve birlikte çalışır. Bu tekniğe “code behind” denir. Konu detaylı ancak teorisi bu yazının konusu dışında.
VS.NET tanımlı olarak “code behind” tekniğini kullanır. Normalde bu vb sayfası “solution explorer” da gözükmez, ancak fiziksel dizinde mevcuttur ve aspx sayfamızın başında bir referans olarak verilir:
Solution explorer da “code behind” dosyalarını görmek için “project” menüsünden “show all files” seçmelisiniz.
O an çalıştığınız sayfanın “code behind” sayfasına F7 tuşundan veya “view” menüsünden “code” u seçerek ulaşabilirsiniz.
Eğer “code behind” kullanıyorsanız kodlarınızı buraya yazmalısınız. “Code behind” kullanmanın bir avantajı, kode tamamlama tekniğini kullanabiliyor olmanızdır. Örneğin textbox özellik, metod ve olaylarına, “code behind” da kod tamamlama tekniği ile kolayca ulaşabilirsiniz:
Yazdığım kod çok basit buton, “click” olayı olduğu zaman (buton tıklandığında)
Label1.Text = TextBox1.Text
İle label elemanımızın text özelliğine, textbox ımızın text ‘i yani metni atansın dedim.
Şimdi sıra geldi sayfamızı çalıştırmaya.
“Code behind” tekniğinde, vb ile yazdığımız kod derlenir ve projemizin “bin” dizininde bir dll olarak saklanır. Aslında, projenin, kodlarının tamamı tek bir dll dosyası olarak “bin” dizininde bir dll olarak derlenir. Eğer kodlarda bir değişiklik yaptıysak, derlemeyide yeniden yapmalıyız. Ancak üzülmeyin VS.NET bunu sizin için otomatik olarak yapıyor. VS.NET olmasaydı bu derlemeyi komut satırından komutlar vererek her seferinde yapmalıydık.
Projemizi iki şekilde çalıştırabiliriz DEBUG yani hata ayıklaması yaparak (eğer varsa) veya doğrudan hata yakalamsı olmadan derliyerek.
Birinci yöntem için F5 tuşuna basarak veya
ikonunu tıklayarak veya “debug” menüsünden “start” ı seçeneğini seçerek projemizi çalıştırabiliriz.
Debug yapmadan çalıştırmak istiyorsak, ctrl+F5 veya debug > start without debugging i seçmeliyiz.
Sonuçta deneme.aspx sayfamız görüntülenir ve tanımladığımız işlevselliği yerine getirir.
Böylece çok hızlı bir şekilde bir ASP.NET sayfası ve projesi oluşturmuş olduk.
Diğer projelerdeki yöntemlerde buna benzerdir. Projenin özelliklerine göre VS.NET size lazım olacak her türlü kolaylığı sunar.
VS.NET in bunun yanında başka pek çok özelliği mevcuttur, bunların hepsini bir yazıya sığdırmak mümkün değil. Ancak şu ana kadar öğrendiklerinizle epey bir yol aldınız.
Hepinize iyi çalışmalar.